Cerdd: Coedwig yn Dadfeilio - Dewi Alter

10.04.2018

ychwanegwyd gan

Coedwig yn dadfeilio


(Myfyrdod yn seiliedig ar helynt coedwig Białowieża - http://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-41031299/will-primeval-biaowiea-forest-survive-poland-s-fight-with-the-eu)

 

Haint sydd arnom, sy’n
nadreiddio fel gwinwydden.
Y mae’n bod ers amser maith,
yn bod o’n blaenau; a welwn ei ddiwedd?

 

Er holl gyfrinachau’r Dwyrain
amlwg yw ein cyflwr ac
amlycach yw ein ffawd.
Fe’n diarhebir cyn hir,
a’n gwneud yn gyff gwawd.

 

Dynoda’r haint ein
diwedd; megis chwyn.

 

O fardd, fe freuddwydiaf.

 

            ٭

 

Ni welais ein gwanwyn,
ac ers hynny
fe fûm yn gwywo.

 

Lle bu gosgordd o foncyffion anghysbell
yn amddiffynfa rhag amryw fygythiad;
fe’n diorseddwyd a’n gwneud yn feddlechau.

 

Daeth y pla i ganol ein haf
a’n llygru’n llwyr a melltithio pob
had cyn ei lunio.
Nawr, o fardd, wynebwn ein gaeaf.

 

Haint ein rhieni,
haint oedd ein etifeddiaeth,
haint ein hieuenctid.
Pwy a gaiff lendid o aflendid?

 

O fardd! Clyw fy nghri!

 

Ni allwn wrthod hyn,
yr oeddem yn hardd-deg yng ngardd
Eden
ein camgymeriadau a’n hymffrost
a’n chwythodd ni ar gyfeiliorn.

 

            ٭

 

Unwaith credasem mewn iachâd,
ein hynafiaid – nid ni.

Tyfasom a gadawsom hen goelion
y cynfyd.

Gwn am yr haint sy’n pydru ynof.

Gwir neu gau, roedd
ganddynt obaith,
buont yn ffyddlon i’w ffolineb.
Nid oes imi gysur o fardd.

 

Er gwaethaf ein digadwynwch;
onid ydym o hyd yn gaeth?

 

Ni lwyddasem i dyfu, megis prysglwyn.

 

Cwestiynau a holwn ninnau –
fi a ’nghyfoedion – a ydym yn bren?

 

Pryderaf. Onid ydym wedi holi
ac anwybyddu, heb
geisio atebion, er mwyn anghofio
am ein salwch?

 

             ٭

 

Roedd gennyf freuddwyd
ers talwm am
goedwig ddi-haint;
coedwig iach.

 

Tynnwyd fy mreuddwyd o’m llaw
cyn iddi flaguro.

 

Fe’n llifiwyd gan ein gelynion a’n
defnyddio fel mur rhyngddynt
a’u gelynion hwythau.
Barn a broffwydwyd.

 

Daeth rhai i’n ceisio am encil.
Fe’u lladdwyd hwy, heb un tyst,
dan gysgod mynwent ein dail.

 

Erys fy mreuddwyd. Hiraethaf
am feddyg.
Fy nghyffesiad fod pethau o chwith.

 

Crinaf.

 

Ni chroesawaf fy niwedd.

Edwinwn heb un cof
gan ein cyfeillion, am ein
cyfeillgarwch: chwedloniaeth.
Fe’n diwreiddir ac yna fe’n gwedir.

 

A ddaw rhyddhad ar ôl
ymwacáu o hyn?

 

Gwn na chaf sicrwydd.

 

            ٭

 

Gwir yw’r haint; ond
mae’r breuddwyd yn frau.

 

Fe’n llyncir gan amser a
chysgod fydd fy nyddiau ar y ddaear.

 

Marweiddia fy moncyffion.
Pa le mae’r dŵr i’n hadfywio?
Mae amser i bopeth, ond un peth yn unig
a wnawn yn awr.
Ni newidia’r freuddwyd fy ffawd.

 

Cofia fi, o fardd! Bydd drugarog!
Ni chysgodaf oddi wrthyt.
Cofia fi yn dy gân cyn
imi droi’n llwch y llawr.           

                                                                      

Gyfaill, trugarhaf wrthyt,
                ni roddaf yr hyn sydd angen;
                ni allaf

Ond, fe ganaf iti rhag i’th fodolaeth
fynd yn ddi-dystiolaeth.

 

Rhannu ar Facebook
Rhannu ar Twitter
Please reload

Cynnyrch Diweddar
Please reload

Dilynwch Y STAMP
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square

Menter gydweithredol a redir yn wirfoddol yw Cylchgrawn Y Stamp, gyda'r bwriad o gynnig llwyfan i leisiau newydd a sefydledig ym mhob cyfrwng creadigol. Gwasg anibynnol newydd yw Cyhoeddiadau'r Stamp. Rydym yn gwerthfawrogi unrhyw roddion all ein gelpu i gyflawni'r nodau a osodwyd yn ein maniffesto. Os hoffech roi arian tuag at elfen benodol o'n gwaith, nodwch hynny yn eich sylwadau wrth yrru'r rhodd.

© 2019 gan Y STAMP. 

  • w-facebook
  • Twitter Clean